Rozdrabnianie jako kluczowy etap procesu
W Europie, rocznie, wyrzucanych jest około siedmiu milionów ton tekstyliów – tylko niewielka część z nich faktycznie jest ponownie wykorzystywana, poddawana recyklingowi lub odzyskiwana jako surowce. Nowa dyrektywa UE, już od początku 2025 roku, wymaga od państw członkowskich oddzielnego zbierania i utylizacji starych ubrań oraz tekstyliów. Czy oznacza to koniec ich utylizowania z odpadami pozostałymi, jak miało to miejsce do tej pory? Kluczowe jest stworzenie funkcjonującej gospodarki o obiegu zamkniętym w sektorze tekstylnym oraz powierzenie większej odpowiedzialności producentom. Nowe przepisy zwiększają potrzebę dobrze zaprojektowanych procesów zbierania i recyklingu, a wraz z nimi efektywnej technologii przetwarzania, które mogą przekształcać tekstylia w użyteczne strumienie recyklingu. Dzięki przemysłowym niszczarkom UNTHA oferuje zaawansowane rozwiązania do rozdrabniania i recyklingu tekstyliów.
Celem jest optymalizacja zbierania tekstyliów i starych ubrań oraz dalszy rozwój możliwych procesów recyklingu i odzysku. Przy dobrze zachowanych starych ubraniach działa to już bardzo dobrze w większości krajów, dzięki osobnym systemom zbierania oraz sklepom z używanymi rzeczami lub darowiznom odzieży. Silnie zabrudzone tekstylia mogą być nadal utylizowane jako odpady pozostałe. Jednak wszystko pomiędzy tym również musi być poddane znaczącemu wykorzystaniu.
1. Ile starych ubrań i tekstyliów trafia do śmieci każdego roku?
Każdy mieszkaniec UE produkuje około 16 kg odpadów tekstylnych rocznie – to łącznie nieco poniżej 6,94 miliona ton w 2022 roku. Do tej pory średnio około 4,6 kg na osobę zebrano osobno, podczas gdy średnio 11,1 kg trafiło do odpadów resztkowych. Te odpady były następnie albo składowane, albo termicznie poddawane recyklingowi. Jednym z największych problemów jest to, że produkcja tekstyliów zużywa ogromne ilości zasobów, energii i wody. Niewłaściwe utylizowanie prowadzi również do znacznego marnotrawstwa zasobów. Dlatego ostrożniejsze obchodzenie się ze starymi ubraniami i tekstyliami jest ważnym elementem większej równowagi ekologicznej.
2. Gdzie i jak są utylizowane tekstylia?
Dobrze zachowane i wysokiej jakości stare ubrania były systematycznie zbierane, sortowane i odsprzedawane w sklepach z używanymi rzeczami, przekazywane, a nawet eksportowane za granicę przez dziesięciolecia. Tekstylia, które nie spełniają tych wymagań jakościowych, trafiają do firm zajmujących się utylizacją odpadów. Niektóre materiały można poddać recyklingowi, ale zwykle wiąże się to z redukcją użytkowania, na przykład do produkcji szmatek do czyszczenia, wypełnień tapicerskich lub materiałów izolacyjnych. Pierwsze zespoły badawcze już pracują nad innowacyjnymi procesami recyklingu, które pozwalają przywrócić jeszcze więcej tekstyliów do obiegu materiałowego i tym samym ograniczyć zużycie zasobów. Jednak procesy te są jeszcze w powijakach, ponieważ istnieje wiele różnych kompozytów materiałowych, które muszą być segregowane osobno. Istnieje duży potencjał termiczno-energetycznego recyklingu tekstyliów: poliester, bawełna i tkaniny mieszane mają bardzo wysoką kaloryczność, dlatego są idealne jako paliwa zamienne do wytwarzania energii cieplnej.
3. Jaka technologia jest potrzebna do przetwarzania?
Obecnie odzysk energii jest jednym z rozsądniejszych sposobów efektywnego wykorzystania tych zasobów na większą skalę. Aby zapewnić optymalne spalanie do produkcji energii, materiały te muszą najpierw zostać rozdrobnione. Niektóre tekstylia są wyjątkowo projektowane z myślą o trwałości — bawełna, tkaniny mieszane i syntetyczne włókna często trudno rozdzielić, ponieważ są włókniste i odporne na rozdarcia. Pomyślmy tu nie tylko o ubraniach, ale również odpadach powstałych przy produkcji: materacy, pokrowców, różnego typu ochraniaczy, dywanów, kotar, obić tapicerskich i innych produktów specjalnego przeznaczenia. Wymaga to maszyn, które potrafią obsłużyć różne składy materiałów, a także zamki błyskawiczne, guziki i inne obce materiały. Rozdrabniacze klasy XR z pojedynczym wałem UNTHA podejmują wyzwanie, przetwarzając około 6–10 ton tekstyliów na godzinę. Mechanizm C-cutting umożliwia efektywny przerób nawet szczególnie odpornych na rozdarcia i elastycznych tkanin. Różne perforowane sita zapewniają jednorodny materiał wyjściowy o średnicy mniejszej niż 30, 50 lub 100 mm, w zależności od wymagań dotyczących paliwa alternatywnego. Wąska szczelina tnąca zapewnia precyzyjne cięcie i zapobiega owijaniu się materiału wokół ruchomych części maszyny. W tym zastosowaniu maszyna pracuje z prędkością do 35 obr./min, co oznacza, że obce obiekty mogą być przetwarzane bez problemów. W przypadku działań na mniejszą skalę sprawdzają się tutaj rozdrabniacze czterowałowe klasy RS które występują w różnych wielkościach wałów od 300 do 1500 mm.
Dla większości firm ważne jest, aby maszyny przetwarzające były energooszczędne i jak najcichsze. Rozdrabniacze UNTHA są bardzo ekonomiczne dzięki UNTHA Eco Power Drive, a wolno pracujący napęd zapewnia również niską emisję hałasu i kurzu. Ponadto modele klasy XR mogą być wykorzystywane do różnych przepływów materiałów, dając operatorom dużą elastyczność. Ich solidna konstrukcja i odporność na obce przedmioty czynią je idealnymi do pracy wielozmianowej i zapewniają wysoką dostępność maszyn.
4. Podsumowanie
Recykling tekstyliów przechodzi radykalne zmiany – wprowadzając nowe przepisy, ambitne cele i wysoki potencjał wartości dodanej. Aby w przyszłości recyklingować stare ubrania i tekstylia użytkowe jeszcze rozsądniej i w sposób bardziej zrównoważony, a także stopniowo zmniejszać ilość odpadów, obok bardziej świadomej konsumpcji potrzebne są nowe procesy i technologie recyklingu.
Technologia rozdrabniania UNTHA jest niezawodnym partnerem w jeszcze bardziej efektywnej produkcji RDF z tekstyliów. To zmniejsza ilość odpadów w dłuższej perspektywie i pozwala na wykorzystanie energetycznego potencjału tych zasobów.